Terug naar hoofdinhoud

Keizers van ons gilde

Keizers van ons gilde

Het keizerschap is een bijzondere en zeldzame waardigheid binnen Gilde Sint-Sebastiaan en Barbara.

Binnen ons gilde wordt eens in de vier jaar om het koningschap geschoten. Een gildebroeder die erin slaagt drie keer achtereen zichzelf tot koning te schieten, wordt keizer van het gilde.

Anders dan het koningschap is het keizerschap niet tijdelijk. Wie keizer wordt, blijft keizer voor het leven.

Onze keizers sinds 1954

Sinds de fusie van 1954 heeft ons gilde twee keizers gekend:

Jantje van Elderen — Keizer in 1969
Frans van de Sande  — Keizer in 2004

Beide keizers bereikten deze bijzondere positie door drie opeenvolgende keren het koningschap te behalen.

Koningen van ons gilde

Koningen van ons gilde

Het koningschap neemt binnen Gilde Sint-Sebastiaan en Barbara een bijzondere plaats in. Tijdens het koningschieten wordt bepaald wie zich koning van het gilde mag noemen.

Het koningschap behoort tot de oude tradities van het gilde en is nauw verbonden met het gildeleven. De koning vertegenwoordigt samen met de overige gildebroeders en gildezusters het gilde bij verschillende gelegenheden en draagt de tekenen die bij het koningschap horen.

Koningen sinds de fusie van 1954

Sinds de fusie van 1954 zijn de volgende gildebroeders koning geschoten:

Jaar Koning
1955 Kees van Elderen C.Zn
1961 Kees van Elderen C.Zn
1963 Huub Lammers
1964 Jantje van Elderen
1967 Jantje van Elderen
1969 Mart Smolders
1972 Geert Sikkema
1974 Ruud Hurkmans
1976 Cees Horsten
1978 Jan van Rooy
1980 Cees Horsten
1984 John Willems
1988 Jan van Rooy
1992 Sjaak Akkermans
1996 Frans van de Sande Jr.
2000 Frans van de Sande Jr.
2004 Frank Derksen
2008 Jam Timmermans
2012 Gert van Elderen
2016 Adrie Burgers
2020 Marco van Elderen
2025 Chris Moorman

 

Hoofdmannen van ons gilde

Hoofdmannen van ons gilde

De hoofdman staat aan het hoofd van De Overheid en vervult daarmee een belangrijke functie binnen het gilde. Door de jaren heen hebben verschillende gildebroeders deze verantwoordelijkheid op zich genomen.

Sinds de fusie in 1954 kende Gilde Sint-Sebastiaan en Barbara de volgende hoofdmannen:

Hoofdman Van Tot
Goris Jansen 1954 1955
Koos van de Wouw 1955 1959
Frans Swinkels 1957 1963
Koos van de Wouw 1963 1969
Jan Buynsters 1969 1973
Willem Kwinten 1973 1975
Toon Giesen 1976 1988
Geert Hoffmans 1988 1997
Jan van Rooij 1997 2009
Adrie Burgers 2010 2013
Jan van Rooij 2014 2019
Gert van Elderen 2020 heden

 

Van Sint-Sebastiaan naar Sint-Sebastiaan en Barbara

Van Sint-Sebastiaan naar Sint-Sebastiaan en Barbara

De huidige naam Gilde Sint-Sebastiaan en Barbara kent een bijzondere geschiedenis. Een belangrijk deel van dat verhaal is door oud-schrijver en later hoofdman Gerrit Hoffmans op schrift gesteld, mede op basis van gesprekken met keizer Jantje van Elderen. Daarmee bleef de geschiedenis voor volgende generaties bewaard.

Het gildefeest van 1922

In 1922 organiseerde Gilde Sint-Sebastiaan een groot gildefeest in Moergestel. Het feest werd een succes, ook financieel. Binnen het gilde bestond in die tijd belangstelling om naast het traditionele handboogschieten ook met het geweer op de wip te gaan schieten.

Van de opbrengst van het gildefeest werden bij wapenhandelaar Van Berkel in Tilburg vijf geweren aangeschaft. Vervolgens werd een afzonderlijke schietvereniging opgericht onder de naam Sint-Agnus. Deze vereniging bestond uit twaalf leden van Sint-Sebastiaan en schoot op zondagmorgen op ’t Stokske.

Het ontstaan van Sint-Barbara

De samenwerking binnen Sint-Agnus verliep niet zonder problemen. Rond 1930 hield de schietvereniging op te bestaan en waren ook de vijf geweren verdwenen.

In een periode waarin de onderlinge verhoudingen binnen Sint-Sebastiaan niet optimaal waren, werd vervolgens door Piet Schilders, samen met enkele voormalige leden van Sint-Sebastiaan, Gilde Sint-Barbara opgericht. Piet Schilders werd hoofdman van het nieuwe gilde.

Het bestaansrecht ter discussie

In de jaren daarna ontstonden vragen over de historische grondslag van Sint-Barbara. Volgens het overgeleverde verhaal waren er geen oude Caert of andere documenten bekend waarmee een eerder bestaan van dit gilde kon worden aangetoond.

Er werden gesprekken gevoerd over een mogelijke fusie met Sint-Joris en Sint-Catharina, maar die leidden niet tot een samengaan. Uiteindelijk kwam een mogelijke hereniging met Sint-Sebastiaan in beeld. Zolang Piet Schilders hoofdman of lid van Sint-Barbara was, bleek een fusie echter niet mogelijk.

De fusie van 1954

Na het overlijden van Piet Schilders in 1954 werden de gesprekken opnieuw geopend. In september 1954 kwam de fusie tot stand.

Daarbij werden enkele duidelijke voorwaarden afgesproken:

  1. alle leden van De Overheid van Sint-Sebastiaan behielden hun functie;
  2. er werd geen overheidsfunctie van Sint-Barbara overgenomen;
  3. alle bezittingen van Sint-Barbara werden overgedragen;
  4. het samengevoegde gilde kreeg de naam Sint-Sebastiaan en Barbara.

Daarmee ontstond de naam die ons gilde tot op de dag van vandaag draagt.

Het ontstaan van ons gilde

Het ontstaan van ons gilde

De geschiedenis van Gilde Sint-Sebastiaan en Barbara in Moergestel voert vele eeuwen terug. De oudste gegevens brengen ons naar de vijftiende eeuw en laten zien dat het gilde al vroeg een plaats innam binnen de Moergestelse gemeenschap.

Het jaar 1433 vormt daarbij een belangrijk historisch ijkpunt. Uit dit jaar dateert de kerkelijke erkenning die verbonden is met de vroege geschiedenis van het gilde.

De Caert van 1504

Een bijzonder belangrijk document in de geschiedenis van het gilde is de Caert uit 1504. In dat jaar werd het gilde erkend door de Vrouwe van Moergestel.

De Caert bevatte bepalingen en regels voor het functioneren van het gilde en vormt daarmee een waardevolle historische getuigenis van de plaats die het gilde destijds binnen de gemeenschap innam.

De erkenning en bepalingen rond het gilde werden in 1511 opnieuw bevestigd.

Sint-Sebastiaan en Sint-Barbara

De namen van Sint-Sebastiaan en Sint-Barbara zijn al lange tijd met het gilde verbonden. Zoals bij veel oude gilden speelden patroonheiligen een belangrijke rol in de identiteit en de kerkelijke tradities van het gilde.

Die verbondenheid met geloof en kerk is door de eeuwen heen onderdeel gebleven van het gildeleven en is ook vandaag nog terug te vinden in verschillende gebruiken en plechtigheden.

Eeuwen van verandering

In de eeuwen die volgden veranderde de samenleving en daarmee ook de positie en functie van het gilde. Toch bleven veel gebruiken, symbolen en tradities behouden en werden deze door opeenvolgende generaties gildebroeders en gildezusters doorgegeven.

Ook kende de geschiedenis perioden waarin veranderingen binnen het gilde plaatsvonden. In de twintigste eeuw ontstond een splitsing, waarna uiteindelijk in 1954 weer een fusie plaatsvond.

Dat verhaal verdient een eigen hoofdstuk binnen onze geschiedenis.

Meer artikelen …